4 Mayıs 2013 Cumartesi

Çifte Edilgen Yanlışı Artıyor

Gerek günlük dilde, gerek yazılı ve görsel ortamlarda hatalı çifte edilgen kullanımı giderek yaygınlaşıyor. Konuya dikkatimi Aydınlık gazetesinin 26 Nisan 2013 tarihli kitap ekindeki yazısıyla Beyazıt Kahraman (Yıldız Tek. Üni. Ö.G.) çekti; önemine atfen bir kez de ben yinelemek istiyorum.

Türkçede fiiller iki türlü edilgen hale gelir:

  • Ünlü ile bitenler "n" ile; örneğin,
    demek -> denmek
    okumak -> okunmak
    istemek -> istenmek
  • Ünsüz ile bitenlerse "l" ile çekilir
    sormak -> sorulmak
    yapmak -> yapılmak
    takmak -> takılmak

Hatalı kullanım kendisini ünlüyle biten fiillerde göstermekte. Şöyle ki:

İstenilen evraklar, denilen söz, okunulan kitaplar, beklenilen haber, aranılan kan vb gibi edilgeni bir daha edilgen yapmak yanlışı sıklıkla görülüyor. Oysa doğrusu istenen, denen, okunan, beklenen, aranan vb olacak.

Güzel bir Türkçe için!